Wstępna reakcja rynku (17-18 maja 2017)
Wiadomość o udziale Temera w aferze korupcyjnej rozeszła się 17 maja 2017 roku.
Brazylijska giełda akcji (B3, dawniej BM&FBovespa) spadła, a indeks Ibovespa stracił 18 maja 2017 r. Około 9%, co stanowi największy jednodniowy spadek od prawie dziewięciu lat.
Inwestorzy obawiali się niestabilności politycznej i niepewności, co doprowadzi do wyprzedaży brazylijskich aktywów.
Dalsza zmienność rynku (maj-czerwiec 2017)
Real brazylijski (BRL) znacznie stracił na wartości w stosunku do głównych walut, w szczególności dolara amerykańskiego, w miarę jak inwestorzy szukali bezpieczniejszych przystani.
Brazylijskie akcje i obligacje w dalszym ciągu charakteryzowały się zmiennością i wyprzedażami, co odzwierciedlało obawy o przyszłość polityczną i gospodarczą kraju.
Temer spotkał się z wezwaniami do rezygnacji i impeachmentu, co jeszcze bardziej zwiększyło niepewność na rynku.
Tymczasowa stabilizacja rynku (lipiec-sierpień 2017)
Pomimo utrzymujących się zawirowań politycznych, w lipcu i sierpniu 2017 r. Brazylijska giełda wykazywała oznaki stabilizacji.
Temerowi udało się uniknąć impeachmentu, a inwestorzy mieli nadzieję, że rząd będzie w stanie przeforsować reformy gospodarcze.
Ogólne nastroje na rynku pozostały jednak ostrożne, a zmienność utrzymywała się.
Długoterminowy wpływ i ożywienie (od 2018 r.)
Brazylijska gospodarka i giełda stopniowo odzyskiwały siły po początkowym szoku wywołanym skandalem z okazji Dnia Joesleya.
Wdrożono reformy gospodarcze, w tym reformy emerytalne i pracy, co pomogło zwiększyć zaufanie inwestorów.
Do ożywienia na rynku przyczyniła się także wiarygodna polityka pieniężna brazylijskiego banku centralnego i zarządzanie inflacją.
Tempo ożywienia gospodarczego było jednak wolniejsze niż oczekiwano, a następstwa skandalu przez dłuższy czas nadal negatywnie wpływały na nastroje inwestorów.
Skandal z okazji Dnia Joesleya był częścią szerszej serii dochodzeń w sprawie korupcji, zwanych łącznie skandalem „Myjnia samochodowa” (Lava Jato), które miały wpływ na brazylijską gospodarkę i rynki już przed majem 2017 r. Długotrwałe skutki tych dochodzeń, w połączeniu z innymi czynnikami gospodarczymi i politycznymi ukształtowały trajektorię brazylijskiej giełdy.
Giełda wyglądała w tym okresie tak:
1) Oznaki, że będzie to miało wpływ na rynek:
Jeszcze przed postawieniem aktu oskarżenia Joesleyowi Batiście w maju 2017 r. W Brazylii istniały już znaczne napięcia polityczne. Impeachment prezydent Dilmy Rousseff w 2016 r. I śledztwo w sprawie operacji Lava Jato wywołały niepewność co do stabilności rządu i gospodarki. Uważni inwestorzy powinni być świadomi tego środowiska zwiększonego ryzyka politycznego.
Co więcej, akcje kontrolowanej przez braci Batista spółki JBS spadały już przed majem 2017 roku, co wskazywało, że rynek wycenia ryzyko związane ze spółką.
2) Najlepszy moment na sprzedaż przed krachem:
Biorąc pod uwagę oznaki wysokiego ryzyka, konserwatywny inwestor mógł sprzedać część lub całość swoich pozycji w brazylijskich funduszach ETF na akcje na kilka dni lub tygodni przed 17 maja 2017 r., czyli datą wypowiedzenia.
Uzasadnieniem byłoby ograniczenie ekspozycji na potencjalnie zmienny rynek, szczególnie jeśli inwestor ma cele krótkoterminowe lub niską tolerancję na ryzyko.
Dla bardziej agresywnych inwestorów optymalnym momentem na sprzedaż byłaby 17 maja, kiedy ukazała się wiadomość o sprawie JBS/Joesley Batista, co spowodowało największy jak dotąd dzienny spadek indeksu Ibovespa.
3) Najlepszy czas na zakup przed wyzdrowieniem:
Po początkowym szoku inwestorzy powinni monitorować rozwój sytuacji politycznej i gospodarczej, aby określić moment przetargowy umożliwiający odbudowę pozycji.
Możliwym momentem na zakup mogło być kilka dni/tygodni po 17 maja, kiedy bessa mogła stworzyć możliwości wartościowania akcji i funduszy ETF ze znacznymi dyskontami.
Uzasadnieniem byłoby wykorzystanie deprecjacji cen dobrych spółek niezwiązanych bezpośrednio ze sprawą JBS/Batista, których spadek może być przejściowy w przypadku ustabilizowania się scenariusza politycznego.
Inną opcją byłoby zaczekanie przed zmianą stanowisk na bardziej konkretne oznaki odnowienia zaufania inwestorów, takie jak powołanie wiarygodnego ministra finansów lub postęp w reformach gospodarczych.